Varicella-zoster là một loại vi rút gây bệnh thủy đậu và bênh zô-na. Loại vi rút này nằm im bất động trong rễ dây thần kinh sau khi bệnh nhân bị thủy đậu. Theo viện y tế quốc gia Hoa kỳ, có tới 25% dân số sau khi được điều trị khỏi bệnh thủy đậu thì sẽ mắc phải bệnh lý zô na một lần nào đó trong đời do sự hồi sinh của các virus này.
Thời gian và mức độ nặng nhẹ của những cá nhân mắc bệnh zô-na với mỗi cá nhân là không giống nhau. Dấu hiệu trước nhất của căn bệnh zô-na là đau âm ỉ hoặc là tê buốt ở một bên của cơ thể, thường là đau nhức ở lưng hoặc ngực nhưng có khi cũng lên cả mặt, đầu, cánh tay hoặc ống quyển. Hơn nữa còn có các triệu chứng giống như bị cảm cúm như: buồn ói, ỉa chảy, rùng mình nhưng không bị sốt. Zô-na phát ban chỉ có thể được triệu chứng vài ngày sau khi căn bệnh bắt đầu có những biểu hiện này, hoặc cũng có thể sau vài tuần.
Vị trí phát ban thường là xung quanh lưng, bên cạnh sườn, bụng hoặc ngực do vi rút di chuyển bao quanh vị trí rễ dây thần kinh cảm giác bị ảnh hưởng – loại dây thần kinh đi ra khỏi cột sống và bao phủ bao quanh 2 bên cơ thể. Cơn đau đi kèm với phát ban có thể ở chừng mực nhẹ hoặc nặng nhưng thông thường sẽ biến mất trong vòng 4 tuần. Các vị trí bị phát ban có thể sẽ để lại sẹo.
Ngặt nghèo cốt yếu khi chữa trị bệnh lý zô-na là chứng đau thần kinh sau khi mắc phải bệnh lý này. Chứng đau thần kinh này thường kéo dài khoảng vài tháng cho đến vài năm sau khi bệnh zô-na đã được điều trị khỏi. Những ai mắc phải vấn đề này thường bị nóng dữ dội hoặc đau điếng như bị dao đâm tại những nơi trước đó bị phát ban, hơn nữa còn có cảm giác đau gay gắt khi có ai sờ vào. Nguyên do chính xác của vấn đề này thường rất khó xác định nhưng theo lý thuyết là do các nơi bị viêm trước đó khiến cho dây thần kinh trở nên quá nhạy cảm nên các cơn đau vẫn được cảm nhận sau khi đã hết viêm.
Chứng đau mãn tínhphối hợp với đau thần kinh sau khi bị zô-na gây ra những vấn đề hết sức ngặt nghèo cho cuộc sống của người bệnh. Những hoạt động hàng ngày từ ăn uống cho tới tắm rửa, mặc quần áo trở nên hết sức vất vả. Sau đó bệnh nhân còn có thể bị suy sụp tinh thần do đau mạn tính. Có rất nhiều nghiên cứu cho thấy rằng các biện pháp chữa trị sớm cho căn bệnh zô-na có thể rút ngắn thời gian bệnh nhân bị đau buốt. Người bệnh nên được điều trị với các thuốc chống vi rút trong vòng 3 ngày khi bắt đầu bị phát ban.
Một mối quan tâm khác nảy sinh cùng với căn bệnh zô-na là các vấn đề về mắt. Nếu vậy mặt cũng bị ảnh hưởng, vi rút cũng có thể ảnh hưởng luôn cả đến giác mạc. Các tổn thương đến mắt sau đó có thể sẽ để lại sẹo, giới hạn tầm nhìn. Để giới hạn điều này chỉ có cách chữa trị bệnh thật sớm.
Các cơn đau ê ẩm vùng lưng và đau khác do bệnh zô-na tạo ra có thể được giải quyết bằng nhiều cách, lệ thuộc vào mức độ nặng nhẹ và sự ưa chuộng của bạn. Một vài người thích sử dụng thuốc chống viêm, một vài khác lại dùng miếng dán và kem gây tê để hạn chế đau nhức. Những ai thích dùng các cách thức tự nhiên thì lại sử dụng kem cáp-xai-xin. Cáp-xai-xin là một loại hóa chất chiết suất từ quả ớt cay và có tác dụng giảm đau.